Powstańcze biografie

 Szukaj w bazie danych 
  A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N Ń O P R S Ś T U W Y Z Ż    



Ligarzewski Apoloniusz

Ligarzewski Apoloniusz (1895-1921), członek Rady Ludowej w Rynarzewie, więzień obozu jenieckiego Altdamm, kapral 3. plutonu 2 kompanii telegraficzno-budowlanej 4. Armii WP. Urodził się 7.04.1895 r. w Rynarzewie, w dawnym powiecie szubińskim, w rodzinie mistrza szewskiego Stanisława (1852-1907) i Apolonii (1864-1939) z Szulców. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Rynarzewie zajął się pomocą w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, które prowadziła jego matka Apolonia. 10.09.1915 r. został wcielony do odbycia przymusowej służby w armii pruskiej, z której został zwolniony 11.12.1918 r. Powrócił wówczas w stopniu szeregowego do rodzinnego Rynarzewa, gdzie starszy brat Zygmunt przygotowywał już wówczas w tajemnicy przed pruskimi urzędnikami grupę ochotników, do której wstąpił Apoloniusz.
Na początku stycznia 1919 r. wraz z grupą ochotników z samorzutnego oddziału powstańczego brał udział w ataku na magistrat, pocztę i stację kolejową w Rynarzewie. 11.01.1919 r. Apoloniusz Ligarzewski został wraz ze 120 mężczyznami z Rynarzewa i okolicy oraz swoimi braćmi Mieczysławem i Zygmuntem aresztowany i uwięziony na sali Niemki Schlieterowej. Następnego dnia internowanych wyprowadzono do koszar wojskowych w Bydgoszczy. Tu więźniów pobito i głodnych wepchnięto w wagony bydlęce uprzednio wylane wodą, która przy ujemnych temperaturach zamarzała. Pociąg z internowanymi mieszkańcami Rynarzewa jechał przez 36 godzin do obozu dla jeńców wojennych w Altdammie pod Szczecinem-Dąbiem. Po drodze na dworcu kolejowym w Chojnicach więźniów pobili niemieccy żołnierze wracający z Ukrainy do swoich rodzinnych domów w Niemczech. Wśród pobitych był brat Apoloniusza Ligarzewskiego Mieczysław, który pozostał kaleką, jako widomy znak bestialstwa żołnierzy Grenzschutzu w okresie zaboru pruskiego. Mężczyźni przebywali w obozie do końca marca 1919 r., kiedy to po uwolnieniu ich powrócili tzw. zieloną drogą do swoich domów w Rynarzewie. Pomimo podpisania w obozie tzw. wyroku śmierci za ewentualne włączenie się do powstania Apoloniusz przystąpił do Straży Ludowej i brał udział w walkach na froncie pod Rynarzewem i wzdłuż linii Noteci. 19.07.1919 r. wstąpił w szeregi 4. kompanii 2. baonu telegraficznego. 21.10.1919 r. został przeniesiony do 2. kompanii 2. baonu telegraficznego. 10.11.1920 r. mianowany został do stopnia st. szer. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej na froncie białoruskim, gdzie w grudniu 1919 r. zachorował na ospę.
Zmarł 15.01.1921 r. w Ekspozyturze Kolumny Transportu Chorych 3. Armii WP w Stołpcach (miasto w obwodzie mińskim na terenie zachodniej Białorusi). 24.12.1921 r. pośmiertnie awansowany został do stopnia kaprala. W powstaniu uczestniczyli bracia Apoloniusza, Mieczysław (1891-1939), który został inwalidą wojennym po pobiciu przez wojska Grenzschutzu, i Zygmunt (1893-1957), major Wojska Polskiego. Postać Apoloniusza Ligarzewskiego była wspominana podczas uroczystości poświęcenia i odsłonięcia pomnika poległych pod Rynarzewem w 1919 r. na cmentarzu parafialnym 4.07.1926 r. Ks. proboszcz Mieczysław Buławski tak mówił: „(...) Godzi się wspomnieć synów naszej parafii, którzy w powstaniu wielkopolskim lub na froncie bolszewickim życie swe oddali za matkę  Ojczyznę, mianowicie kaprala Apoloniusza Ligarzewskiego, szeregowców Kazimierza Gorączkowskiego, Stanisława Lewandowskiego, Marcina Krauzego, Maksymiliana Nowaka, Michała Kędziorskiego, Franciszka Maciejewskiego, Władysława Rucińskiego i Władysława Fryczyńskiego. Odeszli wszyscy w one zaświaty, które gęsto a nieustannie zaludnia kosa śmierci i Bóg żyjących. A prochy ich ziemskie w różnych stronach przytula do siebie ta polska ziemia (...)".


autor publikacji : Piotr S. Adamczewski


bibliografia : Archiwum Państwowe w Bydgoszczy. USC Rynarzewo, Księga Urodzeń, sygn. 40/64; Archiwum USC Szubin, Księga Zgonów USC Rynarzewo 1921, sygn. 15/1921; Archiwum rodzinne Apolonii Góreckiej z d. Ligarzewskiej (m.in. książeczka wojskowa); Izba Patrona Zespołu Szkół im. Powstańców Wielkopolskich w Rynarzewie, Lista internowanych do obozu jenieckiego Altdamm 12.01.1919-28.03.1919, poz. 45. Apoloniusz Ligarzewski; M. Buławski, Miasteczko nad frontem. Wspomnienia z roku 1919, Poznań 1929; Z. Kowalski, Rynarzewiacy – cisi bohaterowie, „Kurier Poranny", nr 233, 23.08.1937.


  Ligarzewski Apoloniusz  Ligarzewski Apoloniusz  Ligarzewski Apoloniusz

powrót do poprzedniej strony | do góry


Data wydruku : 2021-01-25
Źródło : Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 na Pałukach i Krajnie - ludzie, miejsca, wydarzenia - https://powstanie.szubin.net

Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 na Pałukach i Krajnie - ludzie, miejsca, wydarzenia - Muzeum Ziemi Szubińskiej im. Zenona Erdmanna

Dane adresowe

Muzeum Ziemi Szubińskiej
im. Zenona Erdmanna
ul. Szkolna 2
89-200 Szubin

E-mail

powstanie@szubin.net
muzeum@szubin.net

Telefony

52 384 24 75

Godziny otwarcia

w dni powszednie w godzinach od 8.00 do 16.00

Odwiedziny serwisu

dzisiaj21
wczoraj11
razem129869

Muzeum Ziemi Szubińskiej

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”.
„Utworzenie strony internetowej i wydanie przewodnika promującego miejsca pamięci narodowej związanej z Powstaniem Wielkopolskim 1918-1919”
współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 – Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013.
Instytucja Zarządzająca PROW 2007–2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi